Umra qadam-baqadam: ehromdan halqqacha amallar tartibi

Umumiy eslatma

Ushbu qo'llanma amallar tartibining umumiy sharhi, diniy hukm emas. Tafsilotlar va xususiy holatlarni guruh gidlari va diniy murabbiylar tushuntiradi; shubha bo'lsa, o'zingiz ishongan olimga murojaat qiling. Bayon O'zbekistonda qabul qilingan hanafiy mazhabiga muvofiq berilgan.

Ehrom va niyat

Ziyoratchi g'usl yoki tahorat qiladi, ehrom kiyimini kiyadi va odatda ikki rakat namoz o'qiydi. So'ngra muqaddas hudud chegarasi — miqotda — umraga niyat qiladi, masalan: «Allohumma, inni uridul-umrota fa yassirha li va taqabbalha minni» («Ey Alloh, umra qilishni niyat qildim, uni menga oson qil va mendan qabul et»).

Shu vaqtdan boshlab inson ehrom holatida bo'ladi va unga man etilgan ishlar taalluqli bo'ladi. Batafsil — «Miqot va ehrom» qo'llanmasida.

Talbiya

Niyatdan so'ng ziyoratchi tavofni boshlagunga qadar talbiyani ko'p marta aytadi. Erkaklar uni ovoz chiqarib, ayollar past ovozda aytadi:

«Labbayka Allohumma labbayk, labbayka la sharika laka labbayk, innal-hamda van-ni'mata laka val-mulk, la sharika lak» («Labbay, ey Alloh, labbay. Labbay, Sening sherigingiz yo'q, labbay. Albatta, hamd va ne'mat Seniki, mulk ham Seniki, Sening sherigingiz yo'q»).

Tavof

Masjidul Haromga yetib kelgach, ziyoratchi talbiyani to'xtatadi va tavofni boshlaydi — Ka'ba atrofida soat miliga teskari yo'nalishda yetti aylanish, Ka'ba chap tomonda qolishi kerak. Har aylanish Hajarul-Asvad yonida boshlanadi va tugaydi; uning qarshisida ziyoratchi qo'lini ko'taradi va «Bismillahi, Allohu akbar» deydi.

Ehromdagi erkaklar birinchi tavofda o'ng yelkani ochadi (iztiba'), dastlabki uch aylanishda esa shartlar imkon bersa, tezroq qadam tashlaydi (ramal). Yamaniy burchak va Hajarul-Asvad orasida belgilangan duoni o'qish odat; qolgan vaqtda har kim Allohga o'z so'zlari bilan murojaat qilishi mumkin.

Tavof ibodat pokligi holatida ado etiladi: tahorat buzilsa, uni yangilashadi. Hayz ko'rayotgan ayollar tavof qilmaydi — «Keksalar, ayollar va bolalar bilan umra» qo'llanmasiga qarang.

Maqomi Ibrohim orqasida namoz va Zamzam suvi

Yettinchi aylanishdan so'ng ziyoratchi ikki rakat namoz o'qiydi — imkon bo'lsa Maqomi Ibrohim yonida, gavjum bo'lsa, masjidning istalgan bo'sh joyida. So'ngra Zamzam suvi ichish odat.

Sa'y

Sa'y — Safo va Marva tepaliklari orasida yetti marta o'tish. Safodan boshlanadi va Marvada tugaydi: Safodan Marvagacha yo'l birinchi, Marvadan Safogacha — ikkinchi deb hisoblanadi va hokazo, jami yetti marta. Yashil chiroqlar belgilangan oraliqda erkaklar tezroq yuradi, ayollar odatdagi qadam bilan yuradi.

Sa'y maxsus galereyada ado etiladi: alohida yo'laklar, konditsionerli joylar va odatda aravachalar bor; charchaganda dam olish mumkin, ammo amalni uzoq to'xtatmaslik kerak.

Halq yoki taqsir

Umra boshni qirdirish (halq) yoki sochni qisqartirish (taqsir) bilan yakunlanadi. Erkaklar uchun boshni qirdirish afzal, qisqartirish ham joiz; ayollar faqat sochni qisqartiradi — odatda soch uchlaridan barmoq bo'g'imi uzunligicha.

Shundan so'ng ziyoratchi ehrom holatidan chiqadi, taqiqlar bekor bo'ladi va umra yakunlangan hisoblanadi.

Odatiy xatolar

Qiyinchiliklar ko'pincha amalni bilmaslikdan emas, shoshilish va olomon sabab bo'ladi. Esda tutish kerak bo'lganlar:

• Miqotda niyatni o'tkazib yubormang: ehrom faqat undan keyin boshlangan hisoblanadi.
• Aylanishlar sanog'ini adashtirmang: tavofda aylanishlarni, sa'yda o'tishlarni sanang yoki tasbeh yoki ilova yordamida yuriting.
• Hajarul-Asvad yonida turtinmang: unga tegish shart emas, uzoqdan qo'l ko'tarish yetarli.
• Guruhdan ajralmang: adashib qolsangiz, uchrashadigan joy haqida oldindan kelishib oling.
• Halq yoki taqsirni uzoqqa qoldirmang: shu vaqtgacha ehrom yechilmagan va taqiqlar amalda.
• Tasodifiy odamlardan maslahat olmang: savol tug'ilsa, gid yoki guruh murabbiyiga murojaat qiling.