Madina va ziyorat: nimalarni ko'rish, tashrif tartibi va odob
Yangilangan: 2026-09-24
Madinaga tashrif qanday bo'ladi: Payg'ambar ﷺ masjidi, Ravza, Quba, Uhud va boshqa joylar. Qancha vaqt ajratish, qanday tayyorlanish va o'zini qanday tutish.

Madina safar dasturida
Madina — ziyoratchilar uchun Makkadan keyingi eng muhim shahar. Payg'ambar ﷺ masjidiga tashrif umra amallariga kirmaydi, ammo ko'pchilik ziyoratchilar Madinani safarga, operatorlar esa dasturga qo'shadi.
Odatda Madinada bir necha kun o'tkaziladi. Har bir shaharga necha kecha ajratilgani va ularga qaysi tartibda borishingizni operatordan aniqlang.
Payg'ambar ﷺ masjidi
Tashrifning asosiy nuqtasi — Payg'ambar ﷺ masjidi. Unda mehrob va minbar, Payg'ambar ﷺ hamda ularning sahobalari Abu Bakr va Umar (Alloh ulardan rozi bo'lsin)ning qabrlari joylashgan. Besh vaqt namozni bu yerda katta umumiy zallarda va masjid atrofidagi maydonda o'qishadi.
Masjidning bir qismi — ar-Ravza ash-Sharifa, Payg'ambar ﷺ uylari va minbari orasidagi maydon. U yerga faqat yozilish orqali kirish mumkin: tartib va vaqtni tizim belgilaydi, odatda Nusuk ilovasi orqali, qoidalar muntazam o'zgaradi. Qanday yozilish va sizga qachon belgilanganini gidingizdan so'rang.

Madinada nimalarni ko'rish
Odatda dasturga quyidagi joylar kiradi:




- Quba masjidi — islom tarixidagi birinchi masjid, unga namoz o'qish niyatida borish odat.
- Jannatul-Baqiy qabristoni — ko'plab sahobalar va Payg'ambar ﷺ oila a'zolari dafn etilgan joy.
- Uhud tog'i va Uhud jangida shahid bo'lganlar qabristoni.
- Qiblatayn masjidi — ikki qibla masjidi.
- Xurmo bozorlari va do'konlar, u yerda xurmo va esdalik sovg'alarni sotib olish mumkin.
Tarixiy joylarga ekskursiyalar ko'pincha paket narxiga kirmaydi yoki alohida to'lanadi — to'lovdan oldin operatordan aniqlang.
Masjid va shahardagi odob
Payg'ambar ﷺ masjidi — sukunat va hurmat joyi. Bir necha amaliy qoidalar:
- Past ovozda gapiring, turtinmang va boshqa ziyoratchilarga imkon beradigan muddatdan ortiq qabrlar yonida to'xtab qolmang.
- Taqiqlangan joylarda, ayniqsa qabrlar yonida va Ravzada suratga yoki videoga olmang.
- Navbatga rioya qiling va xodimlar ko'rsatmalariga amal qiling — ular xavfsizlik uchun oqimni boshqaradi.
- Kamtarona kiyining; masjidga kirganda poyabzalni yechib, belgilangan joylarga qoldiring yoki o'zingiz bilan oling.
- Ravzaga tashrif reglamentiga rioya qiling: vaqt va guruhlar oldindan belgilanadi.
Vaqtni tashkil etish bo'yicha maslahatlar
Dam olishga vaqt qoldiring: ziyorat kunlari jismonan to'la bo'ladi. Keksa yaqinlaringiz bilan borsangiz, Ravza va tarixiy joylarga safarni turli kunlarga rejalashtiring. Masjidda shoshilmasdan namoz o'qishga imkon qoldiring — Madinaga safarning asosiy maqsadi shu.